مجتمع گردشگری- تفریحی حیات

• ارتباط بین جهان بیرون و درون

این اثر به دنبال برقراری ارتباط بین جهان بیرون و درون خودش می باشد؛ به مانند کهکشانی که هم در درون خود بی انتهاست و هم در دنیای بیرون در مدار است. هر اثر اگر با دنیای بیرون خود در ارتباط نباشد منزوی ست و این در طرح به طور کامل درنظر گرفته شده است، به گونه ای که در ارتباط با فرهنگ، اقلیم و بستر اطراف خود به شکل حجمی چشم نواز و آشنا(شنزار) سعی بر تبلور و درخشش دارد.

اگر بخواهیم قاب پروژه را تعریف کنیم باید بگوییم این طرح همزمان درموضوعات بیرونی و درونی خود در هم تنیده است، در موضع عملکرد نیز به دنبال پاسخ هایی مستقیم و روشن برآمده و با بازتعریف مفاهیم معماری اصیل به روشنی به روز رسانی شده است.

• ساباط، ایده تکرار و روایی‌گرایانه

مرحله به مرحله و لایه لایه بودن طرح گواهی از مراحل مختلف رشد و پله های رسیدن از حال به آینده می باشد. گویا برای رسیدن به آسمان ها باید سلسله مراتب را جویا شد این در حالی است که سعی می شود از ایده ساباط به عنوان عنصری تکرار پذیر الهام گرفته شود ولی در باز تعریفی جنجالی آن را به داستانی روایی و مرحله ای تبدیل کردیم؛ مشابه لایه های شکل گیری حجم.

• جلوه‌گری و تقدیس گونه بودن

بنا به دنبال جلوه‌گری می باشد به گونه ای که در جوانب ظاهری نیز به دنبال تحت تاثیر قرار دادن پیرامون خود با حضور تمثیل گونه ای می باشد.

خود بنا به دنبال فرمی تندیس‌گرا و سیال موجود در کانسپت می‌باشدکه حتی در فرم بنا هم قابل رویت است، انگار جریانی نرم و همسو با طبیعت در حال شکل گیری است. بنا با فرو رفتن در زمین قصد بیان آن را دارد که گویا حتی در روز هم به دنبال فضای پر سایه شب است و در اعماق زمین جایی برای کاربر خود می جوید. فضای باز و سیال داخلی گشادگی را فراهم می کند که گویا سایه بانی دائم در مصرف روزانه مد نظر بوده و همواره سعی به محافظت در برابر آفتاب و گرمای سوزان دارد این در حالی ست که دید بصری را محدود و اسیر دیواره‌های صلب نمی‌کند.

• توجه به کاربری

در این طرح در کنار تماشایی بودن، سعی بر ایجاد و حفظ کیفیت فضاسازی و استفاده از کاربری ها و ایجاد لایه های مختلفی از برنامه فیزیکی داشتیم تا بتوانیم ارتباط موازنه گونه ای از لایه های درونی و بیرونی ایجاد کنیم.

• طبیعت گرایی و تاکید بر آسمان شب کویر

در طراحی با الهام از آسمان شب کویر و احجام آسمانی که مدور، منحنی و نرم هستند، طراحی پلان ها انجام شده است، به گونه ای که هر طبقه از کار، گویا یک کهکشانی مجزاست و در عین حال در مفصل مرکزی رمپ متصل با سایر کهکشان ها در جریان می باشد و همچنین فضایی معلق، فضایی که در آن در جریان سیال قرار می گیریم و فضاهایی به شکل خلا و حدفاصل سیارات (کاربری ها) را تجربه می کنیم. از سوی دیگر اصالت شهری که اجازه هر نوع بی قیدی را نمی‌دهد و محدوده ای از حصر را می‌خواهد، دور فضا را تعریف می‌کند.

به دنبال فضایی سرشار از فراز و فرودها که با ناپایداری شب و روز کویر هم سو است و سوالی بدیع که کویر اگر بنا بود چگونه می‌توانست باشد؟

• حس معلق بودن در زمین و آسمانی در تلفیق با اتحاد

ایده اصلی در طراحی این پروژه حس معلق بودن در زمین و آسمان است که هر کدام نقطه ثقل و ریشه ای در فرهنگ و معماری بومی این منطقه دارند. مفاهیمی مانند آسمان کویر، خاک، شنزار، تقدس آب، بهشت در دل کویر، امکان اتصال زمین و آسمان کانسپت طرح  را شکل می دهد. این بنا قرار است ارتباط آسمان با زمین را با بازتعریفی از معماری بومی و آیتم های شاخص کویر وحس تعلق و هویت به بستر، در بیننده القا نماید، در همین راستا پست مدرنی از معماری زمانه خود را ارائه می دهد تا هم بتواند ریشه دار باشد و هم به روز و مانا.

همچنین در فضای باز به دلیل استفاده مفهومی در انتقال حس اتحاد و ارتباط نمادین زمین و آسمان و حس روایتگری، مفهومی ارتباطی و اختصاری در قالبی مینیمال مطلوب بود، در همین راستا محوطه بدون المان‌های بسیار به عنوان بخشی از یک کل بزرگ در بیانی از اتصال با بنا، به صورت آیتمی فروتن در برابر ابهت بنا طراحی شد.

تصویر1: اتحاد زمین و آسمان

• پویایی و حس زندگی و حیات

در طراحی به دنبال فضایی خاص و تکرار ناپذیر و دنیایی پر از پویایی برای مراجعه کنندگان مجموعه به خصوص کودکان و نوجوانان بودیم، بدین منظور به طور تخصصی در طبقه اول فضایی دلپذیر برای آن ها ایجاد کردیم تا در فضایی پر رویداد به آموزش و تفرج بپردازند.

• عوامل اقلیمی

در این طرح با کانسپت اتصال زمین و آسمان به دنبال ایده‌ای که بتواند این اتحاد را نشان دهد، در نقطه ای مرکزی به خلق فشردگی تعمدی پرداختیم. یعنی در نقطه ای از این کار می باید اتحاد و یکی شدن با نمادی از اتصال و فشردگی توان ارائه خود را داشته باشد، ولی قبل از هر تاثیر و تبدیل ایده به لکه گذاری در سایت نیاز به آنالیز اقلیمی بستر سایت بود تا عملا نشان دهیم آنچه برای ما مهم است تلفیقی از فرهنگ و اقلیم بستر طراحی می باشد. اگرچه خط مشی اصلی، ریشه در باورهای مردم کویر دارد ولی عناصر اقلیمی همان طور که برای گذشتگان این خطه مهم و قابل احترام بود باید در باز تعریف معماری آن ها تاثیرگذار و روشن باشد.

به همین دلیل بعد از تحلیل مسایلی مانند، جهت تابش خورشید، جریان باد غالب مطلوب و مزاحم به پرداخت تاثیر آن بر فرم گیری و جهت گیری حجم رسیدیم و این دلیلی برای پناه گرفتن حجم در دل زمین و استفاده از خازن حرارتی خاک به عنوان عایقی موثر در برابر سرما و گرما بود.

حیاط مرکزی، ساباط، پوسته، مشربیه و بادیگر از عناصر پر رنگ طراحی اقلیمی در این دشت های سوزان کویری بوده و در ارائه آن در حجم ها نیاز به بازتعریفی ظریف و گویا از این عناصر ماندگار اقلیمی الزامی ست. در ادامه به دنبال عنصر پررنگ ساباط در معماری ناحیه کویر، به دنبال ریتم و حرکتی در تداوم، به فکر لایه لایه کردن ایده اصلی رسیدیم.

محافظت از آفتاب و ایجاد سایه به کمک مشربیه ها که به صورت دو پوسته شدن نما خود را نشان می دهد و همچنین با ایجاد سایه هایی به کمک پوسته های افقی و درختان سعی بر ایجاد آسایش حرارتی و کنترل گُر گرفتگی داخلی و تعادل دمایی شده است، که این پوسته ها طرح و نقشی زیبا از بازی نور و سایه را در داخل فضا ایجاد می کند. بهترین انتخاب برای این نقوش کاربندی ست. كاربندي‌ها هم به خاطر شكست‌هاي متنوعي كه در پوشش داده‌اند به‌عنوان جاذب طنين محسوب می شوند که خود یادآور سکوت در کویر است. از مدارك موجود بر مي‌آيد كه شكل كاربندي از يزد توسط معماراني كه براي جهان شاه قراقويونلو كار مي‌كردند به كاشان مي‌آيد و رايج مي‌گردد.

به همین منظور ما دراین طرح از هندسه ی کاربندی الهام گرفته ایم و به شکل مشربیه های مدرن پارامتریک در پوسته ی بیرونی بنا به کاربرده ایم.

تصویر2: تحلیل سایت

تصویر3: سایه و درخت در حیاط مرکزی

تصویر4: سایه  و مشربیه

• آب

آب را به سان آیتمی مقدس و قابل تقدیر در حباب هایی معلق که استعاره از برکت و نظر آسمانی است در مرکز اصلی طرح و در اتصال نمادین زمین و آسمان به صورت نمایشگاهی دائمی و معلق قرار دادیم و با عبور انسان ها  از رمپی پیرامون آن، به طور نمادین این فضا را به شکل کعبه ای در اقلیم بیابانی تعبیر کرده ایم تا باور شود که در عمق این کویر قطره قطره آب داستانی از بقاست و از لکه های آب در حیاط مرکزی هایی که هر کدام به دنبال قابی از آسمان و ایجاد سایه ای سیال بوده اند برای مطلوب کردن کیفیت آن فضاها استفاده شده است. برای جلوگیری از تبخیر آب و هدر رفت آن، آب در حرکتی نمادین و کاملا سمبولیک و با حفظ جایگاه ویژه خود در این اقلیم وارد طراحی گردید.

تصویر5: حباب آب- ستایش آب

• فرم منحنی شنزارهای کویری

فرم منحنی سطح بام به تمثیلی از شنزارهای کویری در قدرت بخشیدن به جریان باد عبوری از سطح روی بام و تخلیه هوای گرم از مرکز اصلی و وید مرکزی کمک می کند.

در تلفیق فرم سیال شنزار کویر و حس اتحاد و اتصال زمین و آسمان ایده کلی به حجمی در مرکز فشرده و دارای شیبی سیال در فضا تبدیل شده است.

حس حجمی بنا القا شده از حس شنزار کویر است.

تصویر6: تخلیه هوای گرم با قدرت بخشیدن به جریان باد در سطح بام به کمک فرم منحنی (آیرودینامیکی)

تصویر7: فرم منحنی شنزار کویر

• فرهنگ مردم کویر و کرامت انسانی

 در این طراحی سعی بر رعایت کرامت انسانی و حفظ استفاده از فضا برای کلیه انسان ها اعم از ناتوانایان جسمی و کودکان مد نظر بوده است و اتصال اصلی طبقات را با رمپی دوار در مرکز سایت و به دور وید اصلی و به شکل معلق و در محل اتصال آسمان و زمین، به حالت تقدیس گونه ایجاد کرده ایم.

حفره فرورفته داخل زمین نشان از تمرکز و وحدت آسمان و کویر دارد که ریشه در مفاهیم فرهنگی و اقلیمی این سرزمین بیایانی است.

• دیاگرام‌های پروسه شکل‌گیری حجم

تصویر8: سایت خام

تصویر9: فرورفتن حجم در داخل زمین

تصویر10: عقب نشینی سایت از سمت ورودی اصلی

تصویر11: لایه لایه شدن حجم برای ایجاد سلسله مراتب و روایت‌گری

تصویر12: اتصال زمین و آسمان و ایجاد فشردگی مرکزی

تصویر13: فضای پر و خالی حیاط‌های مرکزی

• دیاگرام های ارتباط فضایی

تصویر14: دسترسی سواره و پیاده

• دیاگرام ارتباط کاربری‌ها

تصویر15: دیاگرام حبابی کاربری ها

به طور کلی پنج محور اصلی در طراحی این حجم شامل موارد زیر است:

تصویر16: ایده های تاثیر گذار در طراحی حجم

در پروسه تبدیل ایده به حجم و به دنبال ایجاد هویت و شخصیتی ویژه برای بنا با توجه به برنامه فیزیکی مورد نیاز برای ماهیت مجموعه، کاربری های زیر به عنوان کاربری های اصلی مجموعه در نظر گرفته شدند:

جدول 1: برنامه فیزیکی کاربری های طبقه 2-

طبقه 2-
مساحت(متر مربع)	کاربری ها
4485.626	سالن همایش
1053.5924	حیاط مرکزی
632.5238	فضای جلسات
3818.4210	نمایشگاه دوره ای
2869.9254	نمایشگاه دائمی
4078.8544	پارکینگ سر پوشیده
269.0176	کافی شاپ
821.4907	خدمات و تاسیسات
59.9017	سرویس بهداشتی
2931.647	فضای دسترسی و ارتباطی
21021	مساحت کل
60%	درصد اشغال

جدول 2: برنامه فیزیکی کاربری های طبقه 1-

طبقه 1-
مساحت(متر مربع)	کاربری ها
4028.6549	سالن های سینما
1122.2738	حیاط مرکزی
3166.1531	مجموعه شادابی و تندرستی
3867.4895	مرکز اسپا و ماساژ
59.5298	سرویس بهداشتی
4684.8989	فضای دسترسی و ارتباطی
16929	مساحت کل
49%	درصد اشغال

جدول 3: برنامه فیزیکی کاربری های طبقه همکف

طبقه همکف
مساحت(متر مربع)	کاربری ها
364.2835	فضای مراقبت از کودکان
3141.3275	اداری
1499.7448	پارکینگ روباز
2280.734	رستوران و کافی شاپ
131.5900	نمازخانه
206.4222	سرویس بهداشتی
3928.9773	لابی
2725.9207	فضای دسترسی و ارتباطی
14279	مساحت کل
41%	درصد اشغال

جدول 4: برنامه فیزیکی کاربری های طبقه 1

طبقه اول
مساحت(متر مربع)	کاربری ها
7422.0265	مدرسه طبیعت (کانون پرورش فکری و نجوم)
2596.5841	سالن مراسم
55.1963	نمازخانه
155.9165	سرویس بهداشتی
3803.0322	فضای دسترسی و ارتباطی
13610.53	مساحت کل
39%	درصد اشغال

جدول 5: مجموع مساحت ساخت بر حسب مترمربع

مساحت (متر مربع)	طبقات
21021	2-
16929	1-
14279	همکف
13610	1
65839	کل

مرکز های خرید به شکل یک مرکز خرید در داخل مجموعه حذف شده و فقط در کاربری های خاص به شکل فروشگاه های اختصاصی برای مراجعان در نظر گرفته شده است.  ولی به طور کلی سعی بر حفظ سایر کاربری های ذکر شده در برنامه فیزیکی کرده ایم.

طرح در پروسه فاز بندی به این صورت می‌باشد که فرصت ساخت را در هسته های فضاها به کاربران آتی می دهد و در واقع هدف پروسه لکه های کاربری ها و ارتباطات آن هاست که بهتر است در فاز اولیه ساخته شود ولی داخل هسته ها می تواند کامل به تحویل گیرنده ها برای شخصی ساخت، به صورت خام ارائه شود.

جاده سلامتی در مجموعه از پویایی خاصی برای کاربرانش برخوردار است، به گونه ای که از کنار فضاهای پرورش به صورت آکواریومی پویا عبور و به دور سایت می چرخد و در فراز و فرود خود هر لحظه تصویری جذاب را در نظر می گذراند.

تصویر17: مسیر جاده سلامتی

تصاویر پروژه